Groot onderzoek Treant naar alternatief voor contrastmiddel in schouder bij MRI

EMMEN - Vanaf 16 februari is Treant begonnen met een grote studie naar een veiliger, milieuvriendelijker en goedkoper alternatief voor contrastmiddelen bij een MRI-onderzoek van een schoudergewricht. Het onderzoek moet aantonen dat dit voortaan met een simpele zoutoplossing kan.

Op dit moment is het standaard om bij een MRI van het schoudergewricht een contrastmiddel op basis van gadolinium te gebruiken. Hier zitten een paar nadelen aan:

• Gadolinium is een zwaar metaal dat niet volledig uit afvalwater gefilterd kan worden en zich ophoopt in het oppervlaktewater;
• Gadolinium-contrastmiddelen zijn relatief duur en de prijs van het contrastmiddel stijgt ieder jaar, omdat gadolinium een zeldzaam element is;
• Hoewel gadolinium veilig is, is er altijd kans op allergische reacties op contrastmiddelen of (zeldzame) bijwerkingen.

Uit eerdere (wereldwijde) onderzoeken is gebleken dat een zoutoplossing bij jongeren (13-20 jaar) een beeldkwaliteit levert die niet onderdoet voor het standaard contrastmiddel. Een uitgebreid review-artikel van Alie Vegter (Treant-collega), ingediend bij European Radiology, bevestigt op basis van bestaande data dat de diagnostische nauwkeurigheid van een zoutoplossing vergelijkbaar is met die van gadolinium voor veelvoorkomende schouder- en heup problemen. De huidige beeldkwaliteit is zo goed, dat contrast niet nodig is. Dit concept wordt al dertig jaar onderzocht, maar een grote studie is nodig om richtlijnen aan te kunnen passen. Die gaat nu starten.

Voordelen van het gebruik van een zoutoplossing:

• Aanzienlijk goedkoper dan gadolinium-contrastmiddelen;
• Sluit risico op zeldzame bijwerkingen of allergische reacties op contrastmiddelen uit;
• Voor de patiënt verloopt het onderzoek nagenoeg identiek aan de standaard procedure. De tijd in de scanner en de wijze van injectie blijven gelijk.

Naast het kijken of zout een goed alternatief is, zal er ook gekeken worden of een beetje verdoving (lidocaïne) toevoegen aan het zout helpt om te zorgen dat patiënten beter stil kunnen liggen tijdens de MRI-scan.

Patiënten

Het onderzoek richt zich op volwassen patiënten (18 jaar en ouder) die door de orthopedisch chirurg zijn doorverwezen voor een MRI-onderzoek van de schouder met contrastvloeistof (MRI-artrografie). De studie omvat uiteindelijk 855 patiënten, verdeeld over drie gelijke groepen van elk 285 patiënten:

• Groep A: MRI met gadolinium (standaard contrastmiddel);
• Groep B: MRI met zoutoplossing (saline);
• Groep C: MRI met zoutoplossing en lidocaïne.

Met de groepsgrootte van 285 patiënten kunnen we goed bewijzen dat zoutoplossing gelijkwaardig is aan gadolinium. Patiënten geven van tevoren toestemming om mee te werken, maar weten niet in welke groep zij zitten. Aan hun behandeling verandert niets.

Salgado-studie

Dit wetenschappelijke onderzoek heet de Salgado-studie. Salgado is een samenvoeging van saline (zoutoplossing) en gadolinium. De studie is een nauwe samenwerking tussen de afdelingen radiologie en orthopedie van Treant. Het onderzoek wordt uitgevoerd door Alie Vegter, Medisch Beeldvormings- en Bestralingsdeskundige (MBB’er), promovendus radiologie en hoofdonderzoeker. Orthopedisch chirurg Alward van Ruiten en radioloog Hein Stallmann zijn de coördinerend onderzoekers.

Het hele project heeft een verwachte doorlooptijd van een tot twee jaar, afhankelijk van de tijd die het kost om 855 patiënten mee te laten doen.