EMMEN - Vanaf 16 februari is Treant begonnen met een grote studie naar een veiliger, milieuvriendelijker en goedkoper alternatief voor contrastmiddelen bij een MRI-onderzoek van een schoudergewricht. Het onderzoek moet aantonen dat dit voortaan met een simpele zoutoplossing kan.
Op
dit moment is het standaard om bij een MRI van het schoudergewricht een
contrastmiddel op basis van gadolinium te gebruiken. Hier zitten een paar
nadelen aan:
- Gadolinium
is een zwaar metaal dat niet volledig uit afvalwater gefilterd kan worden
en zich ophoopt in het oppervlaktewater;
- Gadolinium-contrastmiddelen
zijn relatief duur en de prijs van het contrastmiddel stijgt ieder jaar,
omdat gadolinium een zeldzaam element is;
- Hoewel
gadolinium veilig is, is er altijd kans op allergische reacties op
contrastmiddelen of (zeldzame) bijwerkingen.
Uit
eerdere (wereldwijde) onderzoeken is gebleken dat een zoutoplossing bij
jongeren (13-20 jaar) een beeldkwaliteit levert die niet onderdoet voor het
standaard contrastmiddel. Een uitgebreid review-artikel van Alie Vegter
(Treant-collega), ingediend bij European Radiology, bevestigt op basis
van bestaande data dat de diagnostische nauwkeurigheid van een zoutoplossing
vergelijkbaar is met die van gadolinium voor veelvoorkomende schouder- en heup
problemen. De huidige beeldkwaliteit is zo goed, dat contrast niet nodig is. Dit
concept wordt al dertig jaar onderzocht, maar een grote studie is nodig om
richtlijnen aan te kunnen passen. Die gaat nu starten.
Voordelen
van het gebruik van een zoutoplossing:
- Aanzienlijk
goedkoper dan gadolinium-contrastmiddelen;
- Sluit
risico op zeldzame bijwerkingen of allergische reacties op
contrastmiddelen uit;
- Voor
de patiënt verloopt het onderzoek nagenoeg identiek aan de standaard
procedure. De tijd in de scanner en de wijze van injectie blijven gelijk.
Naast
het kijken of zout een goed alternatief is, zal er ook gekeken worden of een
beetje verdoving (lidocaïne) toevoegen aan het zout helpt om te zorgen dat
patiënten beter stil kunnen liggen tijdens de MRI-scan.
Patiënten
Het
onderzoek richt zich op volwassen patiënten (18 jaar en ouder) die door
de orthopedisch chirurg zijn doorverwezen voor een MRI-onderzoek van de
schouder met contrastvloeistof (MRI-artrografie). De studie omvat uiteindelijk
855 patiënten, verdeeld over drie gelijke groepen van elk 285 patiënten:
- Groep
A: MRI met gadolinium (standaard
contrastmiddel);
- Groep
B: MRI met zoutoplossing (saline);
- Groep
C: MRI met zoutoplossing en
lidocaïne.
Met
de groepsgrootte van 285 patiënten kunnen we goed bewijzen dat zoutoplossing
gelijkwaardig is aan gadolinium. Patiënten geven van tevoren toestemming om mee
te werken, maar weten niet in welke groep zij zitten. Aan hun behandeling
verandert niets.
Salgado-studie
Dit
wetenschappelijke onderzoek heet de Salgado-studie. Salgado is een samenvoeging
van saline (zoutoplossing) en gadolinium. De studie is een nauwe
samenwerking tussen de afdelingen radiologie en orthopedie van Treant. Het
onderzoek wordt uitgevoerd door Alie Vegter, Medisch Beeldvormings- en
Bestralingsdeskundige (MBB’er), promovendus radiologie en hoofdonderzoeker. Orthopedisch
chirurg Alward van Ruiten en radioloog Hein Stallmann zijn de coördinerend
onderzoekers.
Het
hele project heeft een verwachte doorlooptijd van een tot twee jaar,
afhankelijk van de tijd die het kost om 855 patiënten mee te laten doen.